Έλληνες Ορθόδοξοι γονείς που πρόκειται να βαπτίσουν το παιδί τους, πρέπει να ενεργήσουν ως εξής: 

1. Στον Ιερό Ναό, που θα τελέσουν το Μυστήριο του Βαπτίσματος, πρέπει να προκαθορίσουν εγκαίρως με τον Ιερέα – Εφημέριο την ημέρα και ώρα τέλεσής του. 

2. Τουλάχιστον ένα μήνα πριν τη Βάπτιση οφείλουν οι ίδιοι οι γονείς (και όχι έτερο πρόσωπο) να προσκομίσουν στον Ιερέα πρωτότυπη Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης του παιδιού (η οποία έχει εκδοθεί από το Δήμο στον οποίο έχει δηλωθεί η γέννησή του) και, έχοντας μαζί τους τις Αστυνομικές τους Ταυτότητες, να συμπληρώσουν ο καθένας Υπεύθυνη Δήλωση (του Ν. 1599/86) με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής τους από δημόσια υπηρεσία (ΚΕΠ), στην οποία θα δηλώνουν ότι συγκατατίθενται: α) να τελεσθεί το Μυστήριο του Βαπτίσματος του τέκνου τους στο συγκεκριμένο Ιερό Ναό, τη συγκεκριμένη ημέρα και ώρα, β) να λάβει συγκεκριμένο Όνομα, γ) να γίνει Ανάδοχος (Νουνός) συγκεκριμένο πρόσωπο. 

3. Για την τέλεση του Μυστηρίου του Βαπτίσματος σε άλλη Ενορία απ’ αυτή των γονέων, ο Εφημέριος της Ενορίας των γονέων οφείλει να μεταβιβάσει τη Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης του παιδιού στο Ιερό Ναό που θα τελεσθεί το Μυστήριο, συνοδευόμενη από έγγραφη άδεια μεταβίβασης του Μυστηρίου. 

Για τον Ανάδοχο (Νουνό) απαιτούνται τα παρακάτω δικαιολογητικά:

     α) Αν είναι άγαμος : φωτοαντίγραφο Ληξιαρχικής Πράξης Γεννήσεως-Βαπτίσεώς του και Πιστοποιητικό Οικογενειακής του Καταστάσεως. 

     β) Αν είναι έγγαμος : φωτοαντίγραφα Ληξιαρχικής Πράξης Γεννήσεως-Βαπτίσεώς του και Ληξιαρχικής Πράξεως Γάμου του. 

Ο Ιερέας που τελεί το Μυστήριο εκδίδει τη Δήλωση Βαπτίσεως. 

Η Δήλωση Βαπτίσεως κατατίθεται εντός μηνός στο Ληξιαρχείο του Δήμου που τελέσθηκε η Βάπτιση.

Προσοχή! Σε περίπτωση που, εν ευθέτω χρόνω, οι γονείς χρειασθούν αντίγραφο της Ληξιαρχικής Πράξης Βαπτίσεως του παιδιού τους για οποιαδήποτε χρήση, πρέπει να απευθυνθούν στο Ληξιαρχείο του Δήμου που δηλώθηκε η Γέννηση του παιδιού τους και όχι στο Ληξιαρχείο του Δήμου που δηλώθηκε η Βάπτισή του. 

Τέκνα προερχόμενα από γονείς που έχουν τελέσει μόνο πολιτικό γάμο ή Σύμφωνο Συμβίωσης βαπτίζονται, εφόσον και ο Ανάδοχος εγγυάται την κατήχηση του νεοφωτίστου. 

Είναι αναγκαίο να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι το Βάπτισμα αποτελεί ιερό Μυστήριο και δεν είναι παιχνίδι. Βαπτίζουμε τα παιδιά μας κατά τη βρεφική ή τη νηπιακή τους ηλικία, ώστε να γίνουν μέλη του σώματος του Χριστού, της Αγίας μας Εκκλησίας, και να μετέχουν στη Χάρη Του. Η μικρή τους ηλικία, ωστόσο, δεν δικαιολογεί τη μετατροπή του ιερού χώρου σε παιδότοπο.

Ήδη αρκετά προσκλητήρια, επιδιώκοντας μια ξεχωριστή και πρωτότυπη εμφάνιση, θυμίζουν πρόσκληση σε παιδικό «πάρτυ» και όχι σε Μυστήριο. Την ίδια εντύπωση ενισχύει ο ακατάλληλος διάκοσμος, ο οποίος ξεκινά από τα σκαλοπάτια του Ναού και συχνά συνεχίζεται στο εσωτερικό του, με μπαλόνια, κορδέλες, φιγούρες του Μίκυ Μάους, λουλούδια και άλλα παρόμοια αντικείμενα. Ακόμη και η κολυμβήθρα γίνεται αντικείμενο τέτοιων διακοσμητικών παρεμβάσεων. Στις λαμπάδες, που εκφράζουν το φως του Χριστού, αλλά και στο δοχείο του ελαίου, προστίθενται ήρωες κινουμένων σχεδίων, αρκουδάκια, κουκλάκια και κάθε λογής εμπορικές επινοήσεις, ξένες προς την ιερότητα και το περιεχόμενο του Μυστηρίου.

Η κατάσταση αυτή, όμως, δεν μπορεί να διαιωνίζεται. Οι κατά καιρούς ποιμαντικές μας συμβουλές, οι επισημάνσεις και η διδασκαλία μέσα από τα κηρύγματά μας καθιστούν πλέον αναγκαία τη ρητή απαγόρευση αυτών των πρακτικών. Στο εξής, λοιπόν, δεν επιτρέπεται να τοποθετείται στα σκαλοπάτια του Ιερού Ναού ή, πολύ περισσότερο, εντός Αυτού κανένα από τα παραπάνω αντικείμενα, αλλά και οτιδήποτε άλλο εκφράζει ανάλογο κοσμικό πνεύμα. Όσοι επιθυμούν τέτοιου είδους διακόσμηση μπορούν να την περιορίζουν στην κατοικία τους ή στον χώρο όπου θα πραγματοποιηθεί η δεξίωση.

Οι δαπάνες γι’ αυτούς τους στολισμούς, όπως και για φωτογραφίες, βιντεοσκοπήσεις, κέντρα διασκεδάσεως και συναφείς υπηρεσίες, είναι συχνά μεγάλες. Εσφαλμένα, όμως, και άδικα καταλογίζονται στα έξοδα του ίδιου του Μυστηρίου. Έτσι καλλιεργείται η εντύπωση ότι η τέλεση των Μυστηρίων της Εκκλησίας συνεπάγεται υψηλό κόστος και συνεπώς προπαγανδίζονται οι πολιτικές τελετές ως απλούστερη και οικονομικότερη, άρα προτιμότερη, επιλογή.

Αγαπητά μου παιδιά,

Σας καλώ να δεχθείτε με κατανόηση αυτές τις πατρικές επισημάνσεις, που υπαγορεύονται από την αγάπη μου προς εσάς. Θα ήταν εύκολο να παραμείνω σιωπηλός, να ικανοποιώ κάθε επιθυμία και να διατηρώ την αποδοχή όλων. Μια τέτοια στάση, όμως, θα ήταν ανειλικρινής απέναντί σας και θα με εξέθετε σε βαρύτατη ευθύνη ενώπιον του Θεού, ενώ για εσάς και τα παιδιά σας θα είχε οδυνηρές συνέπειες. Η έλλειψη φόβου Θεού και η ασέβεια επισύρουν τη θεία παιδαγωγία, ώστε όσοι αναιδώς παραβαίνουν το θέλημά Του να αφυπνίζονται από την πνευματική τους αναισθησία.

Για τους λόγους αυτούς, κατά την τέλεση του Μυστηρίου του Βαπτίσματος δεν επιτρέπονται τα ακόλουθα:

1. Η διακόσμηση της κολυμβήθρας με άνθη, τούλια, κορδέλες ή άλλα παρόμοια υλικά.

2. Ο στολισμός του δοχείου του ελαίου με τούλια, αρκουδάκια, κουκλάκια ή φιγούρες του Μίκυ Μάους.

3. Η τοποθέτηση στη λαμπάδα διαφόρων παιχνιδιών, όπως αρκουδάκια και κουκλάκια, καθώς και μορφών ηρώων ή ηρωίδων από παιδικά παιχνίδια και ταινίες.

4. Η διακόσμηση του εσωτερικού και του εξωτερικού χώρου του Ναού με μπαλόνια, κορδέλες, φαναράκια, φιγούρες του Μίκυ Μάους, πορτραίτα του παιδιού που βαπτίζεται ή υπερβολικό ανθοστολισμό, που δημιουργούν ατμόσφαιρα παιδικού «πάρτυ» και αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του Μυστηρίου.

5. Τα χρωματιστά βαπτιστικά ενδύματα. Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας, τα ενδύματα του νεοφωτίστου είναι λευκά, για να εκφράζουν την καθαρότητα και τη λαμπρότητα του άσπιλου και αμόλυντου ψυχικού χιτώνα που έλαβε, καθώς ενδύθηκε τον Χριστό.

6. Ο Σταυρός του νεοφωτίστου σε ακανόνιστο ή ελλιπές σχήμα.

7. Τα μαρτυρικά ή «φλουράκια», που προσφέρονται στους συμμετέχοντες στη Βάπτιση, με σύμβολα ζωδίων και άλλες ανάλογες παραστάσεις. Τα μαρτυρικά πρέπει να εικονίζουν τον Ιησού Χριστό και την Παναγία ή τον Τίμιο Σταυρό, ή να είναι μικρά εικονίδια του Αγίου, του οποίου το όνομα δόθηκε στον νεοφώτιστο.

******

Οι γονείς παρακαλούνται να ενημερώνουν τους φωτογράφους ότι οφείλουν να εργάζονται με διακριτικότητα και σεβασμό προς την ιερότητα του Μυστηρίου. Οι περιττές και άσκοπες μετακινήσεις κατά την διάρκεια τελέσεως του Μυστηρίου και η διαρκής απόσπαση της προσοχής των παρισταμένων, προκειμένου να λάβουν «καλή πόζα» για τη φωτογράφηση, προκαλούν ενόχληση και εμποδίζουν την ουσιαστική συμμετοχή τους στα τελούμενα.

******

Ανάλογη προσοχή απαιτείται από τους προσκεκλημένους ως προς την ενδυμασία και τη συμπεριφορά τους. Η είσοδος στον Ιερό Ναό με άσεμνη περιβολή δεν συμβιβάζεται με τον σεβασμό που οφείλουμε στον χώρο. Το ίδιο ισχύει όταν σχηματίζονται παρέες και, αντί της προσευχής, κυριαρχούν συζητήσεις, αστεϊσμοί και γέλια, όταν κάποιοι μασούν τσίχλα ή ακόμη και καπνίζουν ακριβώς μπροστά στην είσοδο του Ναού. Ας αναλογιστούμε όλοι, κληρικοί και λαϊκοί, πόσο φοβερό είναι να βρεθούμε υπό την κρίση του ζώντος Θεού. Ο Κύριος θέλει τον Ναό Του οίκο προσευχής και απομακρύνει από αυτόν εκείνους που συμπεριφέρονται με ασέβεια και αναίδεια.

******

Ως προς την τέλεση του Μυστηρίου του Βαπτίσματος, όποιος το επιθυμεί μπορεί να προσφέρει ελεύθερα το ποσό που θέλει για την ενίσχυση του Ιερού Ναού και του προσωπικού του, λαμβάνοντας τη σχετική απόδειξη. Οι δαπάνες για υπερβολικούς στολισμούς μέσα και έξω από τον Ναό, για φωτογραφίες, βίντεο και χώρους διασκεδάσεως δεν αποτελούν έξοδα του Μυστηρίου και είναι άδικο να παρουσιάζονται ως τέτοια, δημιουργώντας την εντύπωση ότι τα εκκλησιαστικά Μυστήρια κοστίζουν ακριβά. Είναι αυτονόητο ότι η αδυναμία οποιασδήποτε οικονομικής προσφοράς γίνεται απολύτως σεβαστή και κατανοητή. Ευτυχώς, έχουμε Ιερείς που υπηρετούν με αγάπη, χωρίς να προβάλλουν απαιτήσεις.

α)  Σε περίπτωση που η Ληξιαρχική Πράξη Γεννήσεως αναφέρει ήδη όνομα παιδιού, δεν επιτρέπεται κατά την Βάπτιση να δοθεί διαφορετικό όνομα από αυτό ή να προστεθεί άλλο μαζί με αυτό.

β)  Σε περίπτωση που, με δικαστική Απόφαση, την επιμέλεια του παιδιού έχει ο ένας γονέας ή κηδεμόνας, για την τέλεση του Μυστηρίου και την ονοματοδοσία απαιτείται Υπεύθυνη Δήλωση του ετέρου γονέα ότι συμφωνεί ή σε κατάσταση Κηδεμονίας, ότι συμφωνούν και οι δύο γονείς.

γ)  Σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων, το Βάπτισμα ή η Ονοματοδοσία μπορούν να γίνουν κατόπιν Δικαστικής Αποφάσεως.

Προσοχή! Δικαστική Απόφαση η οποία αναθέτει μόνο την επιμέλεια του τέκνου, προσωρινή ή μη, στον ένα εκ των δύο γονέων, δεν αρκεί για την τέλεση Βαπτίσεως.

δ) Για κάθε περίπτωση, πριν το βάπτισμα ανηλίκου, οι γονείς πρέπει να προσκομίσουν την αστυνομική τους ταυτότητα, για την συμφωνία των στοιχείων τους με τη Ληξιαρχική Πράξη Γεννήσεως του παιδιού, και να υπογράψουν ενώπιον του Ιερέα για το όνομα του παιδιού.

Σε περίπτωση απουσίας ενός γονέως, η τέλεση του Μυστηρίου του Βαπτίσματος επιτρέπεται μόνο όταν ο έτερος γονέας προσκομίσει θεωρημένο αντίγραφο είτε της Ληξιαρχικής Πράξης Θανάτου, είτε της σχετικής δικαστικής απόφασης, βάσει των οποίων ο γονέας που απουσιάζει κηρύττεται ρητώς άφαντος ή έκπτωτος από τη γονική μέριμνα.

ε)  Σε περίπτωση απουσίας του ενός γονέα λόγω ευλόγου κωλύμματος (ασθενείας, αποδημίας κ.λπ.), η Βάπτιση τελείται μόνον εφόσον εκ μέρους του απόντος γονέα υποβληθεί είτε βεβαίωση ενώπιον συμβολαιογράφου, είτε υπεύθυνη δήλωση με το γνήσιο της υπογραφής θεωρημένο, ότι συγκατατίθεται για τη βάπτιση του τέκνου του κατά το Ορθόδοξο δόγμα και με το συγκεκριμένο όνομα.

στ)  Σε περίπτωση διάστασης ή διαζυγίου ή όταν η μητέρα επικαλείται διαφορετικό πατέρα από τον αναγραφόμενο στη Ληξιαρχική Πράξη Γεννήσεως, χρειάζεται οπωσδήποτε η γραπτή συγκατάθεση του γονέα ή σε περίπτωση προσβολής της πατρότητας ή εκούσιας αναγνωρίσεως του τέκνου, λαμβάνεται ως πατέρας ο προσδιοριζόμενος από το Ληξιαρχείο, με νεώτερη σημείωση και διόρθωση της Ληξιαρχικής Πράξης Γεννήσεως.

ζ)  Σε περίπτωση άγαμης μητέρας, επειδή αυτή ασκεί μόνη της τη γονική μέριμνα, χρειάζεται να υποβάλει μία Υπεύθυνη Δήλωση του Ν. 1599/86, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής της, στην οποία να δηλώνει υπευθύνως ότι ασκεί αποκλειστικώς τη γονική μέριμνα στο ανήλικο τέκνο της, ότι δεν υφίσταται δικαστική απόφαση η οποία να απονέμει δικαίωμα ασκήσεως γονικής μέριμνας και στον πατέρα του ανήλικου τέκνου, και τέλος ότι επιθυμεί το ανήλικο τέκνο της να βαπτισθεί κατά το Ορθόδοξο δόγμα και να λάβει το συγκεκριμένο όνομα.

η)  Σε περίπτωση κατά την οποία οι ανάδοχοι γονείς ενός παιδιού, του οποίου την γονική μέριμνα έχει κάποιο Ίδρυμα ή Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας,  επιθυμούν να τελέσουν τη βάπτισή του, τότε απαιτείται εξουσιοδότηση από το εν λόγω Ίδρυμα ή Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας προς τους αναδόχους γονείς, με την οποία τους επιτρέπουν να προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες για τη Βάπτιση του προστατευόμενου παιδιού.

Στη Δήλωση Βαπτίσεως που συντάσσει ο Ιερέας, αναφέρει απαραιτήτως και τα στοιχεία του εγγράφου της εξουσιοδοτήσεως του Ιδρύματος που ασκεί τη γονική μέριμνα στο προστατευόμενο παιδί (αριθμ. πρωτοκόλλου, ημερομηνία, ονομασία Ιδρύματος, σκοπός εξουσιοδοτήσεως). Τη Δήλωση Βαπτίσεως υπογράφουν και οι δύο ανάδοχοι γονείς και, εν συνεχεί?, την  προσκομίζουν  οι ίδιοι στο Ίδρυμα και όχι στο Ληξιαρχείο. Το Ίδρυμα είναι υπεύθυνο για τα περαιτέρω.

θ)  Σε περίπτωση κατά την οποία οι γονείς του προς βάπτιση τέκνου δεν είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, τότε ο Εφημέριος υποχρεούται να ζητήσει Υπεύθυνη Δήλωση, ξεχωριστή από τον κάθε γονέα, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής, στην οποία ο κάθε γονεύς ξεχωριστά θα δηλώνει ότι «επιθυμεί την Βάπτιση του τέκνου του κατά το Ορθόδοξο δόγμα και με συγκεκριμένο όνομα και ότι θα ανατραφεί υποχρεωτικώς κατά το Ανατολικό Ορθόδοξο Χριστιανικό Δόγμα».

ι)  Έχει αναφερθεί ότι, σπανιώτατα βεβαίως, ιδίως για συναισθηματικούς λόγους, υπό την πίεση της παρουσίας κάποιου παππού ή γιαγιάς, οι γονείς του προς βάπτιση τέκνου ζητούν από τον Εφημέριο να γράψει μεν στο Βιβλίο Βαπτίσεων και στη Δήλωση Βαπτίσεως ένα όνομα, να εκφωνήσει δε, τόσο στη κατήχηση όσο και στη τριπλή κατάδυση, το όνομα αυτό και το όνομα του παρευρισκομένου παππού ή γιαγιάς «για να το ακούσει» και μόνον. Αυτή η πρακτική απαγορεύεται και ο Εφημέριος έχει ποινικές ευθύνες. Επειδή δε σήμερα είναι κοινός τόπος στα Μυστήρια η παρουσία φωτογράφου με κάμερα, είναι εύκολη η απόδειξη μιας τέτοιας ενέργειας, με δυσάρεστες συνέπειες για τον Εφημέριο. Συνεπεία των ανωτέρω, εφιστάται η προσοχή των Εφημερίων στο να εκφωνούν αποκλειστικώς και μόνον το όνομα, το οποίο καταχωρείται στη Δήλωση Βαπτίσεως και το Βιβλίο Βαπτίσεων του Ιερού Ναού.

ια)  Επειδή, κατά την στιγμή της Βαπτίσεως, πολλοί ερωτούν τον Εφημέριο περί των κωλυμάτων γάμου εκ «πνευματικής συγγενείας», ιδίως κατά πόσον τέκνα βαπτισμένα από τον ίδιο ανάδοχο δύνανται στο μέλλον να συνάψουν μεταξύ τους γάμο, τονίζουμε το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον Κανόνα ΝΓ΄ της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου, κώλυμα συνάψεως γάμου εκ «πνευματικής συγγενείας» υφίσταται μόνον μεταξύ του αναδόχου και της αναδεκτής του ή της μητέρας της ή, αναλόγως, της αναδόχου και του αναδεκτού της ή του πατέρα του. Συνεπώς, τέκνα βαπτισμένα από τον ίδιο ανάδοχο δύνανται ακωλύτως να συνάψουν μεταξύ τους γάμο.

Στη θεολογική συζήτηση που είχε ο Χριστός με τον Φαρισαίο Νικόδημο, που τότε ήταν κρυφός μαθητής Του, αναφέρθηκε στο μεγάλο θέμα της αναγεννήσεως του ανθρώπου.

Από την αρχή της συζητήσεως ο Χριστός είπε στον Νικόδημο: «αμήν αμήν λέγω σοι, εάν μη τις γεννηθή άνωθεν, ου δύναται ιδείν την βασιλείαν του Θεού» (Ιω. γ΄, 3). Εδώ γίνεται διάκριση μεταξύ της κάτωθεν γεννήσεως και της άνωθεν γεννήσεως. Η πρώτη σαφώς αναφέρεται στην βιολογική γέννηση που γίνεται διά του γάμου, ενώ η δεύτερη αναφέρεται στην πνευματική γέννηση, που είναι αναγέννηση και γίνεται με το μυστήριο του Βαπτίσματος. Ο άνθρωπος αναγεννάται πνευματικά, τα μέλη του σώματός του γίνονται μέλη του Σώματος του Χριστού. Έτσι, διά του αγίου Βαπτίσματος λαμβάνουμε το φως της θείας Χάριτος και δι’ αυτής  ενδυόμαστε τον Θεάνθρωπο, γινόμαστε μέλη Του, εισερχόμαστε στην Βασιλεία Του και εκπληρώνουμε τον σκοπό της υπάρξεώς μας.

Το άγιο Βάπτισμα είναι το ιερότατο και μεγάλο μυστήριο, που μας «εισάγει» στο Σώμα του Χριστού, την Εκκλησία. Είναι μεγάλη ευλογία του Θεού. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνιστά μια υπεύθυνη και σοβαρή πράξη της Εκκλησίας.

Σήμερα παρατηρείται το φαινόμενο ότι πολλοί ζητούν να βαπτισθούν και να γίνουν μέλη της Εκκλησίας. Αυτό είναι πολύ ευχάριστο, γιατί δεν είναι μικρό πράγμα κάποιος να επιθυμεί να γίνει μέλος του Σώματος του Χριστού και, ως μέλος της Εκκλησίας, να αξιώνεται να κοινωνεί του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Όμως το έργο αυτό πρέπει να γίνεται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα.

Στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, όποιος ήθελε να βαπτισθεί, την πρώτη ημέρα γινόταν Χριστιανός. Αυτό σημαίνει ότι διαβαζόταν μια ειδική ευχή για να αρχίσει η Κατήχηση. Υπάρχει η υποψία, που φαίνεται να είναι αληθινή, ότι η ευχή αυτή που διαβαζόταν την πρώτη μέρα είναι μάλλον η ευχή που διαβάζεται σήμερα «Εις το κατασφραγίσαι παιδίον λαμβάνον το όνομα τη ογδόη ημέρα από της γεννήσεως αυτού». Η ευχή αυτή, κατά την οποία παρακαλείται ο Θεός να σημειωθεί το φως του προσώπου Του, ο Σταυρός του Μονογενούς Του Υιού στην καρδία και στους διαλογισμούς του «εις το φυγείν την ματαιότητα του κόσμου και πάσαν την πονηράν επιβουλήν του εχθρού, ακολουθείν δε τοις προστάγμασί Του», καθώς επίσης και η προσευχή προς τον Θεό να μείνει επάνω στον προσελθόντα το άγιο όνομά Του και να αξιωθεί να συναφθεί «εν καιρώ ευθέτω τη αγία (σου) Εκκλησία και τελειούμενον διά των φρικτών Μυστηρίων του Χριστού (σου)…».

Την τρίτη ημέρα άρχιζαν οι εξορκισμοί, οι ευχές, δηλαδή, για να φύγουν τα δαιμόνια από την καρδία του ανθρώπου. Δεν πρόκειται εδώ για δαιμονιζομένους, στους οποίους το δαιμόνιο καταλαμβάνει και τη λογική του ανθρώπου, αλλά για τους Κατηχουμένους που διακατέχονται από ποικίλα πάθη και επιθυμίες αισχρές. Σύμφωνα με την όλη παράδοση, αυτά είναι επιδράσεις των δαιμονίων.

Με τους εξορκισμούς γινόταν και η Κατήχηση για να μάθουν τα της πίστεως. Η διδασκαλία διαρκούσε τρεις ώρες την ημέρα κατά τη διάρκεια της Τεσσαρακοστής.

Η Κατήχηση όμως δεν περιοριζόταν μόνον σε ευχές και σε θεωρητική διδασκαλία των αληθειών της πίστεως, αλλά συνδεόταν και με την λατρευτική πράξη της Εκκλησίας.

Μετά από όλη τη διεργασία, που απαιτούσε πολύ χρονικό διάστημα έως τρία χρόνια ανάλογα και με την κάθε περίπτωση, καθοριζόταν από την Εκκλησία η ημέρα της βαπτίσεως των Κατηχουμένων. Αλλά και τότε υπήρχε ανάλογη προετοιμασία.

Από όλα αυτά φαίνεται ότι η Εκκλησία προετοίμαζε πολύ καλά κάποιον που ήθελε να γίνει μέλος της.

Δυστυχώς, σήμερα, αρκετοί από τους ενδιαφερομένους να βαπτισθούν ή ακόμη και από τους υποψηφίους αναδόχους τους πιέζουν τους Ιερείς μας  να ασκήσουν πίεση στην Ιερά Μητρόπολη για να συντμηθεί ασφυκτικά ο χρόνος της Κατηχήσεως, δυστυχώς επί ζημία του Ιερού Μυστηρίου του Βαπτίσματος.

Με αφορμή αυτή την κατάσταση, είναι μεγάλη και επιτακτική ανάγκη οι Κληρικοί της Ιεράς Μητροπόλεως να ενημερώνουν εγκαίρως τους χριστιανούς μας και όχι την τελευταία στιγμή, όταν έχουν ήδη ανακύψει πιεστικές περιστάσεις, για τις ακόλουθες προϋποθέσεις και τη διαδικασία που πρέπει να τηρείται: 

Ι. Πρώτη και αναγκαία προϋπόθεση για την προσέλευση ενός ενηλίκου στην ορθόδοξη πίστη και τη Βάπτισή του είναι η προσωπική του απόφαση, που πρέπει να λαμβάνεται ελεύθερα, χωρίς εξαναγκασμό ή την πίεση οποιασδήποτε ανάγκης. Η καλή πρόθεση του υποψηφίου αναδόχου να προσφέρει μια ευεργεσία δεν αρκεί, ιδιαίτερα όταν εκδηλώνεται περιστασιακά και χωρίς την απαιτούμενη σοβαρότητα. Το Βάπτισμα δεν επιτρέπεται να παρουσιάζεται ως μια αυτονόητη πολιτιστική προσαρμογή, στην οποία ο αβάπτιστος, και ιδίως ο αλλοδαπός, οφείλει να προχωρήσει ανεξάρτητα από την πίστη του, προκειμένου να γίνει ισότιμα δεκτός στην κοινωνία ή να εξασφαλίσει τα αναγκαία για τη ζωή του, αποκτώντας την ηθική και, κυρίως, την υλική συμπαράσταση των άλλων. Η Εκκλησία περιβάλλει όλους με αγάπη και προσφέρει τη βοήθειά της χωρίς να θέτει ως όρο την αποδοχή της πίστεώς της. Γι’ αυτό η προσεκτική διερεύνηση των κινήτρων του ενδιαφερομένου αποτελεί απαραίτητο και θεμελιώδες καθήκον. Για τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα άγια είμαστε υπεύθυνοι ενώπιον του Κυρίου, ο Οποίος μας έχει επιστήσει ιδιαιτέρως την προσοχή στο ζήτημα αυτό.

ΙΙ. Αφού διαπιστωθούν τα κίνητρα του ενδιαφερομένου, οφείλετε να τον συνοδεύσετε στην Ιερά Μητρόπολη και να τον παρουσιάσετε στον Επίσκοπο. Εκεί θα καταθέσει έγγραφη αίτηση, μαζί με τα αναγκαία αποδεικτικά της πολιτογραφήσεώς του, δηλαδή φωτοτυπία διαβατηρίου ή αστυνομικής ταυτότητος, όπου αναγράφονται τα προσωπικά του στοιχεία και υπάρχει η φωτογραφία του, καθώς και τα στοιχεία που αφορούν το μέχρι τότε θρήσκευμά του.

Εάν η απόσταση δυσχεραίνει την προσέλευσή σας στα Γραφεία της Ιεράς Μητροπόλεως, θα αποστείλετε εσείς τα παραπάνω δικαιολογητικά. Στη συνέχεια θα ορισθεί Κατηχητής, ο οποίος θα αναλάβει να διδάξει τον υποψήφιο χριστιανό και να τον εισαγάγει στις ιερές αλήθειες της πίστεως. Για τη διευκόλυνσή σας επισυνάπτεται υπόδειγμα αιτήσεως.

ΙΙΙ. Η προθυμία του υποψηφίου να συμμετέχει στην Κατήχηση αποτελεί επίσης ουσιαστικό κριτήριο για την ειλικρίνεια των προθέσεών του. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: εάν δεν προσέλθει στα μαθήματα ή, αφού αρχίσει, εγκαταλείψει την Κατήχηση, δεν επιτρέπεται να εισηγηθείτε στον Μητροπολίτη τη Βάπτισή του. Πολύ περισσότερο, δεν επιτρέπεται να τελέσετε το Μυστήριο χωρίς την ευλογία του.

Μόνον όταν η Κατήχηση ολοκληρωθεί επιτυχώς, ο Κατηχητής ενημερώνει σχετικά τον Μητροπολίτη και, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της εισηγήσεώς του, προτείνει τη Βάπτιση του κατηχουμένου.

Η τέλεση του Βαπτίσματος πραγματοποιείται ύστερα από έγγραφη εντολή του Μητροπολίτη προς τον αρμόδιο Εφημέριο. Μετά την τέλεση, ο Εφημέριος υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως για το Μυστήριο και για το όνομα που δόθηκε στον νεοφώτιστο, ώστε να γίνει η σχετική καταχώριση στα εκκλησιαστικά βιβλία.

Η ποιμαντική μέριμνα για τον νεοφώτιστο πρέπει ασφαλώς να συνεχίζεται και μετά τη Βάπτισή του. Παράλληλα, οφείλετε να υπενθυμίζετε στον ανάδοχο τις υποχρεώσεις του, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις πνευματικές, οι οποίες συχνά παραμερίζονται, ενώ προβάλλονται περισσότερο οι υλικές. Η ευθύνη του αναδόχου δεν ολοκληρώνεται με την τέλεση του Μυστηρίου· τότε ακριβώς αρχίζει η διαρκής πνευματική του φροντίδα.

Η διαδικασία που περιγράφηκε πρέπει να εφαρμόζεται απαρέγκλιτα και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες πρόκειται να ακολουθήσει γάμος με ορθόδοξο χριστιανό.

Παρακαλούνται, κατά συνέπεια, οι Ιερείς να ενημερώνουν τους πιστούς ΕΓΚΑΙΡΩΣ και να μην ορίζουν ημερομηνία γάμου πριν εκπληρωθούν όλες οι παραπάνω προϋποθέσεις. Έτσι θα αποφεύγονται οι πιέσεις της τελευταίας στιγμής και η βαριά πνευματική ευθύνη που συνεπάγεται η βεβιασμένη τέλεση των ιερών Μυστηρίων. Δεν δικαιολογείται να παρακάμπτουμε όσα απαιτούνται, μόνο και μόνο για να προλάβουμε μια ήδη καθορισμένη ημερομηνία.

Ας αναλογισθούμε, ποια εικόνα δίνουμε οι Κληρικοί στους ίδιους τους ενδιαφερομένους για την Εκκλησία και την πίστη μας, όταν αντιμετωπίζουμε με ελαφρότητα, προχειρότητα και υποχωρητικότητα ζητήματα που αφορούν τόσο άμεσα τη ζωή και τη σωτηρία τους.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ (ετεροδόξων – αλλοθρήσκων)

Προκειμένου για τη Βάπτιση Ενηλίκων, αλλοδαπών ή μη, είναι υποχρεωτική η κατάθεση στα Γραφεία της Ιεράς Μητροπόλεως (οδός Φιλοποίμενος 72, Μεγαλόπολη, τις εργάσιμες ημέρες και ώρες 10:00-13:00) της σχετικής Αίτησης, με συμπληρωμένα όλα τα στοιχεία του αιτουμένου την Βάπτιση, υπογεγραμμένης από αυτόν. Η εν λόγω Αίτηση υποβάλλεται από τον ενδιαφερόμενο, ο οποίος είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από τον Εφημέριο της Ενορίας, στην οποία ανήκει. Στην συνέχεια, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί η «Κατήχηση» του αιτουμένου και η μύησή του στα Δόγματα και τις παραδόσεις της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού.

Πιο συγκεκριμένα:

Οι ενδιαφερόμενοι θα απευθύνονται στον Εφημέριο της κατοικίας τους.

Ο Εφημέριος θα κάνει έλεγχο των στοιχείων ταυτότητας και του θρησκεύματος του ενδιαφερόμενου (όπως κάνει έλεγχο στα δικαιολογητικά του Γάμου). Ειδικότερα στο σημείο αυτό:

Ο (η) αιτών (-ούσα) πρέπει να είναι ενήλικος (-κη). Εάν όχι, θα υπογράφουν σχετική υπεύθυνη δήλωση οι γονείς ή οι, σύμφωνα με τον νόμο, κηδεμόνες.

Θα ελέγχεται η ταυτότητά του (ή το διαβατήριο) για τα πλήρη στοιχεία του (τόπος, χρόνος γέννησης, γονείς, κ.λ.π). Σε πολλές περιπτώσεις θα γίνεται αίτημα προσαγωγής Ληξιαρχικής πράξης γέννησης, εφ’ όσον από το Διαβατήριο ή από άλλα επίσημα έγγραφα δεν αποδεικνύονται απολύτως τα απαιτούμενα στοιχεία.

Για τους αλλοδαπούς θα ελέγχεται ΕΠΑΚΡΙΒΩΣ αν τυχόν έχει προηγηθεί βάπτισμα, προκειμένου να κριθεί αν θα γίνει μόνο ΧΡΙΣΜΑ ή ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑ.

Ο (Η) Ανάδοχος να είναι του ίδιου φύλου με τον (την) βαπτιζόμενο (-μένη) ή σε κάθε περίπτωση να δίνεται πολλή προσοχή στην ευσέβεια και το ήθος του (της) και στα καθήκοντα που αναλαμβάνει, σε σχέση με τον μέλλοντα να βαπτισθεί.

Ο Κατηχητής Ιερέας θα προβεί στη βάπτιση, μόνο όταν κρίνει υπεύθυνα ότι ο Κατηχούμενος είναι έτοιμος, και αφού προηγηθεί σχετική γραπτή άδεια του Μητροπολίτου.

Μετά την τέλεση του Ιερού Μυστηρίου του Βαπτίσματος ο νεοφώτιστος να κοινωνεί των Αχράντων Μυστηρίων.

Το Ιερό Μυστήριο του Βαπτίσματος να μη λαμβάνει μορφή κοινωνικής εκδήλωσης και θεάματος, αλλά να γίνεται με σοβαρότητα, διάκριση και πνευματική αγαλλίαση όπως αρμόζει στο ύφος και τη σημασία του Μυστηρίου.

Για όσους βαπτίζονται, το Χρίσμα θα ακολουθεί αμέσως μετά το Μυστήριο του Βαπτίσματος.

Στην περίπτωση που ο προσερχόμενος στην Ορθόδοξη Εκκλησία προέρχεται από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, θα τελείται - μετά την κατήχησή του - μόνον η ειδική «Ακολουθία επιστροφής εις την Ορθοδοξίαν από της Λατινικής Εκκλησίας» (βλ. Μικρόν Ευχολόγιον, Εκδ. Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2017, σ. 92-98), αφού προηγηθεί η υπογραφή απ’ αυτόν σχετικού λιβέλλου.

Εξυπακούεται ότι, τα ξενόγλωσσα πιστοποιητικά, έγγραφα, κ.λ.π. θα ζητούνται μεταφρασμένα και κυρωμένα νομίμως από το Υπουργείο Εξωτερικών.