ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ
Ἀριθμ. Πρωτ.: 72
Μεγαλόπολη 12 Φεβρουαρίου 2026
Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ 12η
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ
Ν Ι Κ Η Φ Ο Ρ Ο Σ
Πρός
Τόν Ἱερό Κλῆρο, τίς Μοναστικές Ἀδελφότητες
καί τόν εὐσεβῆ Λαό τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.
Τέκνα μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,
Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ μᾶς ἀξιώνει καὶ πάλι νά εἰσέλθουμε στὸ ἅγιο στάδιο τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, τῆς κατεξοχὴν περιόδου ἐντόνου πνευματικοῦ ἀγῶνος καὶ ἐσωτερικῆς ἀνακαινίσεως, μέσῳ τῆς νηστείας, τῆς προσευχῆς καὶ τῆς μετανοίας.
Ἡ Ἐκκλησία μας, ὡς στοργικὴ Μητέρα, γνωρίζουσα τὴν ὠφέλεια τῶν πνευματικῶν ἀθλημάτων, μᾶς προτρέπει: «Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε». Καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος παραγγέλλει: «Μὴ ὡς ἀναγκαῖον ἔργον, ἀλλ’ ὡς δῶρον Θεοῦ δέξαι τὴν νηστείαν». Δὲν εἰσερχόμαστε σὲ περίοδο σκυθρωπότητος καὶ καταθλίψεως, ἀλλὰ χαρᾶς καὶ ἐλπίδος· διότι ὁ ἀγὼνας γίνεται ὑπὸ τὸ βλέμμα τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ. Ἡ Ἐκκλησία ψάλλει: «Ἔφθασε καιρὸς ἡ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή». Στάδιον ἀνοίγεται, καὶ ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ ἀθλοθέτης, ὁ συμπαραστάτης καὶ ὁ χορηγὸς τῆς νίκης.
Σκοπός τῆς ἁγίας ταύτης περιόδου εἶναι νὰ ἐπιμεληθοῦμε τὴν ψυχή μας καὶ νὰ τὴν ἀποπλύνουμε ἀπὸ τὸν ῥύπο τῶν ἁμαρτημάτων. Ἡ ἁμαρτία τραυματίζει βαθειά τὴν ὑπόστασή μας· διακόπτει τὴν κοινωνία μὲ τὸν Θεὸ καὶ σκοτίζει τὴν καρδιά. Ἡ μετάνοια ὅμως θεραπεύει, ἀνακαινίζει καὶ ἀποκαθιστᾶ τὴν σχέση μας μὲ τὸν Θεό. Ὅπως ὁ Ἄσωτος Υἱὸς ἀνέστη «καὶ ἦλθεν πρὸς τὸν πατέρα ἑαυτοῦ» (Λουκ. 15,20), ἔτσι καὶ ἐμεῖς καλούμαστε νὰ ἐπιστρέψουμε ἀπὸ καρδιᾶς. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος διδάσκει: «Μετάνοια ἐστὶ φάρμακον σωτηρίας, ἰατρεῖον πνευματικόν». Καὶ ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος γράφει: «Μετάνοια ἐστὶν ἀνανέωσις βαπτίσματος».
Γιὰ νὰ μὴ μείνει, ὅμως, ἀργή ἡ μετάνοια, πρέπει νὰ συνοδεύεται ἀπὸ τὴ νηστεία. Δὲν εἶναι ἡ νηστεία νεώτερη ἀνθρώπινη ἐφεύρεση. Εἶναι κειμήλιο Ἱερὸ, ποὺ παραλάβαμε ἀπὸ τοὺς πατέρες μας. Ἔχει μάλιστα τὴν ἴδια ἡλικία μὲ τὴν ἀνθρωπότητα, καθὼς νομοθετήθηκε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεὸ στὸν Παράδεισο καὶ δόθηκε στοὺς πρωτοπλάστους, ὅταν τούς εἶπε: «ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, οὐ φάγεσθε» (Γεν. 2,17). Αὐτὴ, λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος, ἀποκρούει τοὺς πειρασμοὺς, ἑτοιμάζει πρὸς τὴν εὐσέβεια, εἶναι σύνοικος τῆς νηφαλιότητος καὶ δημιουργός τῆς σωφροσύνης. Αὐτὴ ἁγιάζει τοὺς πιστοὺς καὶ κάμει τέλειον τὸν Ἱερέα, διότι (ὁ Ἱερεύς) δὲν εἶναι δυνατὸν χωρίς νηστεία νὰ ἀποτολμήσει τὴν Ἱερουργία. Εἶναι ἡ νηστεία χειραγωγός στὴν κατὰ Θεὸν ζωὴ καὶ πολιτεία.
Καὶ βέβαια, ὅλα αὐτὰ τὰ καλὰ τὰ ἐπιτυγχάνει ἡ ἀληθινή νηστεία, ἡ ὁποία δὲν περιορίζεται μόνον στὴν ἀποχὴ ὡρισμένων τροφῶν, ἀλλά ἐπεκτείνεται στὴν ἀποξένωσή μας ἀπὸ τὴν κακία, τὴν καταλαλιά, τὴν ὀργή, τὴν ἀδικία.
Πάλι μᾶς συμβουλεύει σχετικὰ ὁ Μέγας Βασίλειος: «Λῦσε τὰ δεσμὰ τῆς ἀδικίας. Συγχώρησε τὸν πλησίον γιὰ τὴν λύπη, συγχώρησέ τον γιὰ τὰ χρέη. Δὲν τρώγεις κρέατα, ἀλλά μὴν τρώγεις καὶ τὸν ἀδελφὸ σου μὲ τὴν κατάκριση. Δὲν πίνεις κρασί, ἀλλά νὰ εἶσαι ἐγκρατής στὶς ὕβρεις καὶ στοὺς περιττοὺς λόγους. Περιμένεις τὸ βράδυ γιὰ νὰ λάβεις τροφή, ἀλλά μὴν τρέχεις ὅλη τὴν ἡμέρα στὰ δικαστήρια».
Καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος συμπληρώνει: «Νηστεύεις; Δεῖξόν μοι διὰ τῶν ἔργων. Ἐὰν ἴδῃς πτωχόν, ἐλέησον· ἐὰν ἴδῃς ἐχθρόν, διαλλάγηθι». Ἡ νηστεία, ὅταν συνοδεύεται ἀπὸ προσευχή, ἐλεημοσύνη καὶ συγχώρηση, γίνεται ὁδὸς φωτισμοῦ.
Στὸ κατώφλι τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, ἡ Ἐκκλησία μᾶς θέτει ἐνώπιον τοῦ λόγου τοῦ Κυρίου: «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος» (Ματθ. 6,14).
Δὲν μποροῦμε νὰ ἀρχίσουμε τὸν ἀγῶνα κρατώντας βάρη μνησικακίας. Ἡ συγχώρηση εἶναι ἡ θύρα, διά τῆς ὁποίας εἰσερχόμαστε στὸ στάδιο. Ἄς συγχωρήσουμε ἀπὸ καρδίας ἀλλήλους· ἄς ζητήσουμε συγγνώμη ὅπου ἐπληγώσαμε· ἄς ἀποθέσουμε τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο· ἄς μὴν κρατήσουμε κανέναν ἔξω ἀπὸ τὴν ἀγάπη μας. Ἡ συγχώρηση εἶναι ἡ πύλη διά τῆς ὁποίας διέρχεται ἡ Χάρις.
Ταυτόχρονα, ἄς εὐφρανθοῦμε μαζὶ μὲ τὸν Κύριο, μὲ τὴ μελέτη τῶν θείων Του λόγων, μὲ τὴν ἀδιάλειπτη προσευχὴ καὶ τὴν συμμετοχὴ μας στὶς Ἱερὲς ἀκολουθίες (Θεία Λειτουργία, Κατανυκτικούς Ἑσπερινούς, Μέγα Ἀπόδειπνο, Χαιρετισμοὺς τῆς Θεοτόκου), μὲ τὴν διακονία τῶν πτωχῶν, τῶν ἀσθενῶν, τῶν ξένων καὶ τῶν ἀστέγων καὶ τὴν σωτήρια ἐλεημοσύνη. Ἔτσι, ἡ ψυχή μαλακώνει, ταπεινώνεται καὶ φωτίζεται.
Οἱ Ἄγγελοι καταγράφουν τοὺς ἀγωνιζομένους, ὁ διάβολος χαίρεται γιὰ τοὺς ράθυμους καὶ τοὺς λιποτάκτες. Γι’ αὐτὀ, κανείς νὰ μὴ μείνει ἔξω ἀπὸ τὸν κατάλογο τῶν ἀγωνιζομένων. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι κοινότητα μετανοούντων, ὄχι τελείων. Ὅλοι ἔχουμε θέση στὸ πνευματικὸ στάδιο. Ὁ Χριστὸς δὲν ἀποστρέφεται κανέναν, ἀλλά καλεῖ πάντας, ἀρκεῖ νά ὑπάρχει ταπείνωση καὶ συντριβή καρδίας.
Ἄς ἐντείνουμε, λοιπόν, τὴν προσευχή μας καί ἄς ἀναφωνήσουμε μὲ τὴν Ἐκκλησία: «Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα». Ἡ ἴαση καὶ ἡ θεραπεία ἀπὸ τὴν φοβερὰ κάκωση τῆς ἁμαρτίας ἔρχεται διὰ τῆς εἰλικρινοῦς μετανοίας καὶ τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως. Ἡ Ἐκκλησία δὲν ἐλέγχει, ἀλλὰ ἰατρεύει. Ὁ πνευματικὸς δὲν καταδικάζει, ἀλλὰ διακονεῖ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Καί ἡ μετάνοια γίνεται ἀρχὴ νέας ζωῆς.
Ἀγαπητὰ μου παιδιὰ,
Ἡ ὁδὸς ποὺ ἀνοίγεται ἔμπροσθέν μας εἶναι σταυρική, ἀλλὰ ὁδηγεῖ στὸ φῶς. Ἄς εἰσέλθουμε «μετὰ χαρᾶς καὶ φαιδρότητος» στὴν ἁγία αὐτὴ περίοδο. Ἄς ἀγωνισθοῦμε ὅχι τυπικὰ, ἀλλὰ οὐσιαστικά, ὅχι μὲ ἐξωτερικὴ ἐπίδειξη, ἀλλὰ μὲ ταπεινὴ καρδιά.
Εὔχομαι, πατρικῶς καί ὁλοψύχως, ὁ Κύριος νά μᾶς ἐνισχύσει στὸν πνευματικὸ ἀγῶνα, νὰ μᾶς στερεώσει στὴν προσευχή, νὰ μᾶς φωτίσει στὴν μετάνοια, νά καθαρίσει τὴν καρδιά μας καὶ νά μᾶς ἀξιώσει νὰ προσκυνήσουμε ἀκατακρίτως τὰ σεπτὰ Πάθη καὶ νὰ συνεορτάσουμε ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ καὶ χαρᾷ τὴν Ἁγία καὶ Λαμπροφόρο Ἀνάστασή Του.
Καλή καὶ εὐλογημένη Τεσσαρακοστή!
Μετά πατρικῶν εὐχῶν καὶ ἀγάπης
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
